सागरी लाटा

POV 1 - Bluetooth disconnected.               हिवाळ्यातली शनिवार सकाळ. सकाळचे सात वाजले असतील. तो हातात कॉफीचा मग घेऊन 25 व्या मजल्यावरच्या आपल्या बाल्कनीतून संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यानावर पसरलेल्या धुक्याकडे निर्विकारपणे पाहत होता. "धुकं नाही. धुरक." तो स्वतःशीच बोलत होता. "सगळं कसं प्रदूषित. या जंगलाचा रंगही अगदीच उदासवाणा. मग शहराची गोष्टच सोडा. हा सूर्य पण उगवतोच आहे.नुसताच, उगाचच. लोकांना त्याचा ताप होतोय हे कळतच नाही त्याला. नशीब! मला ते कळलं आणि सोडली नोकरी. आज सुटकेचा पहिला दिवस." त्याने उसासा सोडला. त्याची विचाराची तंद्री तुटली आणि त्याचं लक्ष थंड झालेल्या कॉफीकडे गेले. "अगदी माझ्या आयुष्यासारखी, थंड." स्वतःशीच कुत्सितपणे हसत म्हणाला आणि वळून घरात डोकावला.             घर तसं निपचितच पडलं होतं. बाहेरच्या झाडांच्या हिडीस सावल्या अचकट विचकट दात दाखवत त्याच्यावर हसत आहेत, असं वाटलं त्याला. काय करावं सुचेना. टीव्ही नव्हता, पुस्तकं नव्हती. होत्या त्या, पांढऱ्याफट...

                        ऑनलाइन काहीसं शोधत असताना शैलप्रिया नावाच्या एका कवयित्रीची 'विस्मृती' नावाची कविता माझ्या वाचनात आली. कविता छान होती तरी कवितेच्या शीर्षकाने माझे लक्ष अधिक वेधलं आणि मी लेखणी हातात घेतली. विस्मृती... चांगली की वाईट? या प्रश्नाचं एक सरळ साधं उत्तर म्हणजे, दुःखद गोष्टींची विस्मृती चांगली आणि सुखद गोष्टींची वाईट. पण हे इतकं साधं सरळ नाही बरंका! अर्थात इथे मी मानसिक स्तरावरच्या स्मृतीविषयी बोलतो आहे. बाकी, आपल्या दैनंदिन जगण्याकरता गरजेच्या सवयी, कौशल्य, ठिकाण, माणसे आणि त्यांच्याशी असलेले नाते या सर्वांची स्मृती आवश्यकच आहे आणि हे तिचे कार्य अगदी विनासायास, ताणरहितपणे सुरूच असते. मी बोलतो आहे ते भावनिक स्मृतींविषयी.                     स्मृ या धातूपासून स्मृती या शब्दाची उत्पत्ती झाली खरी. पण, मला मात्र मृत या संस्कृत शब्दातून/धातूतूनच स्मृती या शब्दाची उत्पत्ती झाली असावी असे वाटते. जे घडून गेले आहे, जे आत्ता अस्तित्वात नाही त्या गोष्टींचा, आपल्या अनु...